“Merhaba, iki yıldır bir işyerinde çalışıyorum. İşverenim, yıllık izinlerimizi kullandırmıyor. Bunun yerine işten ayrılırken hak ettiğimiz ücretleri ödeyeceğini söylüyor. İzne çıkmak istediğimi söylediğim günden beri, müdür her gün beni odasına çağırıp ne zaman istifa edeceğimi soruyor. İstifa etmeyeceğimi söyledikten yarım saat bir saat sonra yanıma gelip ilgisiz konularla ilgili, sorumluluğum olmayan işlerde hata yaptığımı söyleyerek bağırıp çağırıyor. Çok bunaldım. Ne yapabilirim, bir hakkım var mı?”

İstifa baskısı, en küçük atölye tipi işyerlerinden, kocaman plazalara kadar pek çok yerde sıklıkla karşılaştığımız bir sorun. Öncelikle söyleyebiliriz ki, işveren, işçi istemediği sürece üzerinde istifa baskısı kuramaz. Çünkü işveren, işçinin işten ayrılmasını gerektiren bir durum olduğunu düşüyorsa, duruma göre sözleşmeyi tazminatlı ya da tazminatsız kendisi sona erdirmelidir. Fakat, ödenecek tazminatları düşündüğünde, işçinin istifasını ister. Bu noktada, istifa isteği basit bir talep olarak mı kalıyor yoksa, psikolojik ya da fiziksel bir şiddet düzeyine mi varıyor bakmak gerekli. Olayda detay anlatılmadığı için kesin şeyler söylemek zor. İşveren işçinin istifasını bir kere ister, işçi de istifa etmezse ve işveren işçinin istifa etmesi için başkaca bir şey yapmazsa, burada yapılacak pek bir şey yok. İşçi çalışmaya devam edecektir. Ancak, işveren istifayı istedikten sonra, işçinin işten ayrılması için başka birtakım uygulamalara girişirse, bu düzeyine göre psikolojik şiddet olarak kabul edilebilir.

Örneğin, işveren işçiden sürekli savunma isterse, (haksız olarak) görev yerini değiştirirse, başkaları yanında küçük düşürürse, yani işçinin işten bezip ayrılması için bir şeyler yaparsa bu psikolojik şiddettir. Bu durumda işçi iş sözleşmesini kendisi sona erdirerek kıdem tazminatına hak kazanabilir. Ancak burada, istifa dilekçesinin profesyonel şekilde yazılması gerekli. Bu düzeyde bir baskı kuran işveren ayrıca işçiye manevi tazminat ödemek durumunda da kalabilir. Dediğimiz gibi olayın detayları bilinmemekte. Bu nedenle ilk elden önerimiz, profesyonel bir yardım almanız. Bunun için sendikalardan ve demokratik kitle örgütlerinden destek isteyebilirsiniz.

Sorulmamış ama, konunun içinde yer almakta, işveren işçiye hak ettiği dönemde izinlerini kullandırmak zorundadır. Kullandırmaması da, işçi için sözleşmeyi feshedip kıdem tazminatına hak kazanmasını sağlar. Bu durumda, işvereni ALO 170 SGK’ya ve SGK il müdürlükleri ile Çalışma Müdürlüklerine şikayet etmek mümkün. Bu durumda işveren ayrıca ceza ödemek zorunda da kalacaktır.

Sorularınız için: iscicephesi@gmail.com